Friday, July 24, 2015

శబ్దము


        శబ్దము అంటే మాట,చప్పుడు,ధ్వని,బిరుదు,నామము మున్నగు అర్ధాలున్నాయి.ఇప్పుడు మనం చప్పుడు(ధ్వని) గురించి తెలుసుకుందాము.
         మానవ జీవితం లో శబ్దానికి చాలా ప్రాముఖ్యత ఉన్నది.జననం నుంచి మరణం దాకా చప్పుడు లేనిదే ఏ పనీ జరగదు.పుట్టిన శిశువు ఏడవడం తోనే జీవన పోసుకుంటాడు.ఒకవేళ ఏడవకపోతే వీపు మీద చరచి మరీ ఏడిపిస్తాము.అతడి అచ్చట్లు ముచ్చట్లు అన్నీ శబ్దం తోనే ముడిపడి ఉన్నాయి.దేవుడికి కూడా బాజాలు కావాల్సిందే.అప్పుడే కరుణిస్తాడు.నిశ్శబ్దాన్ని  ఎక్కువ సేపు భరించ లేము.చేదించాలనుకుంటాము.
       మానవుడు శబ్దాల ద్వారా బంధాలను ఏర్పరుచుకుంటాడు.మనం పలికే ధ్వని లోనే మన భావం వ్యక్తమౌతుంది.పదాన్ని మనం పలికే తీరులో ప్రేమ, లాలన,అధికారం,అహంకారం,ద్వేషం అన్ని భావాలు వ్యక్తమౌతాయి.జంతువులు,పక్షులు కూడా ధ్వనులు చేస్తాయి.ఒక్కో జంతువుది,ఒక్కో పక్షిది ఒకో రకమైన ధ్వని.అవి కూడా ఆకలిని వివిధ ఉద్వేగాలను వేరు వేరు ధ్వనుల ద్వారా వ్యక్తీకరిస్తాయి.అందరికీ ఆ ధ్వనుల భావం తెలియక పోయినా వాటిని సాకే వారికి అర్ధమౌతాయి.
       వాహనాలు చేసే ధ్వనులు కూడా విభిన్నం గా ఉండి అవి చేసే చప్పుడిని బట్టి అవి ఏ వాహనమో తెలియజేస్తాయి.ప్రతి చప్పుడికి ఒక భాష ఉంటుంది.
        కురుక్షేత్రం లో కౌరవ,పాండవ యుధ్ధానికి నాంది శబ్దం.వారు తాము యుధ్ధానికి సన్నధం గా ఉన్నామని చెప్పటానికి శబ్దాన్ని ఉపయోగించారు. వ్యాసుడు ఒకో శబ్దానికి ఒక్కో ప్రత్యేకతను చెప్పడు.భీష్ముని శంఖారావం  ఆ చుట్టుపక్కల భయంకరం గా వినిపిస్తుంది. ఇది ముందు జరిగితే అయోమయ స్థితిని తెలుపుతుంది.కృష్ణుడు పాంచజన్యాన్ని పూరిస్తాడు.ఆ ధ్వని దుర్యోధనుని పతనాన్ని ధ్వనింప జేస్తుంది.అర్జునుడు  దేవదత్తం,ధర్మరాజు అనంత విజయం,భీముడి పౌండ్రం,నకులుడు సుఘోష,సహదేవుని మణి పుష్పకం ఇలా పాండవులు విడి విడి గా తమ శంఖాలను పూరిస్తారు.ఒక్కొక్క ధ్వని ఒక్కో విధంగా దుర్యోధనుని గుండెను భీతావహం చేస్తుంది.కౌరవ పక్ష ధ్వనులు తాటాకు చప్పుళ్ళుగాను పాండవ పక్ష ధ్వనులు స్పష్టమైన అవగాహనతో ఉంటాయి.కేవలం చప్పుళ్ళ తేడాతో జీవిత సారాన్ని ఇమిడ్చి శబ్దానికి గల అద్వితీయ శక్తిని విపులీకరించాడు వ్యాసుడు.
          కర్ణపేయమైన ధ్వని ఏదైనా మనసుకి  ఆహ్లాదాన్ని కలిగిస్తూ శుభసూచకం గా ఉంటుంది.కర్ణ కఠోరమైన చప్పుడు భీతావహ వాతావరణాన్ని కలిగిస్తుంది.ఇదీ శబ్ద ఘోష.

Wednesday, July 15, 2015

ఘొరం


        వేదం లా ఘోషించే గోదావరి
        నేడు రోదనల హాహాకారాల రాదారి
        పుణ్యాన్ని గుత్తగా పొందాలని
        కొండంత ఆశతో, ఆనందోత్సాహాలతో
        అరుదెంచి
        అడుగులు తడబడి తొక్కిటబడి
        వేయి కాళ్ళు ఒక్కటై వేసిన
        అడుగులు మిగిల్చింది
        అవ్వను పోగిట్టుకున్న మనవడిని
        సతులను కోల్పోయిన పతులను
        రుణాను బంధాలు తెగి
        నిశ్చేష్టులై నిలచిన అభాగ్యులను
        పుణ్యలోకాలకు తరలిపోయారు వారు
        పుష్కర స్నానం పుణ్యమా?పాపమా?
        పోయినోళ్ళందరూ పుణ్యాత్ములే
        వాళ్ళను కోల్పోయిన అభాగ్యులు వీళ్ళు
        మాధ్యమాల నిండా ఇవే దృశ్యాలు
        హృదయాలను కలచివేసేటట్లు
        కొన్ని వేదంతో,కొన్ని సానుభూతితో
        దూఃఖంతో కొన్ని,రాజకీయంతో మరికొన్ని
        సమస్యను పరిష్కరించేవి ఎన్ని?
        ఎవరిదీ పాపం?
        తిలా పాపం తలా పిడికిడన్నట్లు
       ముందు చూపు లేని ప్రభుత్వానిదా?
       సమన్వయం లేని అధికారులదా?
       అవగాహన లేని ప్రజలదా?
       పాపం ఎవరిదైనా!
       ఆత్మీయులను గోదారికి అర్పించి
       హృదయం
       తూట్లు తూట్లుగా తునిగి పోతుంటే
       మరలిపోయేవారు తమ వేదనల చిచ్చు
       మరచిపోగలరా జీవనపర్యంతం
       పుణ్యానికి పోతే పాపమెదురైనట్లు
       ఎంత ఘోరం!
       అకాల మృత్యుబారిన పడిన వారి ఆత్మకు
      శాంతి కలగాలని ప్రార్ధించడం తప్ప
      మనమేమి చేయగలం?

Tuesday, July 14, 2015

మాతృభాషాబోధన


             ఒక తండ్రి తన కొడుకుని పరభాషా మాధ్యమం లో చదివించి నప్పుడు పడిన ఆవేదనను,మాతృభాష లో చదివించి నప్పుడు పొందిన ఆనందాన్ని ఇలా చెప్పాడు "పిల్లలు బడికి వెళ్ళినప్పుడు కొత్తప్రదేశానికి వెళ్ళి నట్లుగా ఉంటుంది.వాళ్ళు వాళ్ళ తల్లిదండ్రులను ,వాళ్ళ తోటలను,వాళ్ళ రోజు వారి జీవన విధానాన్ని వదిలి వెళ్తారు.తరగతి గదిలో కూర్చుని వాళ్ళ రోజూవారి జీవనానికి సంబంధం లేని కొత్త విషయాలను నేర్చుకుంటారు.కొత్త విషయాలను మాత్రమే నేర్చుకున్నందున సొంత విషయాలను తిరస్కరిస్తారు.గణుసు గడ్డలను తవ్వడానికి ఇష్టపడరు.మురికి పని అంటారు.నీళ్ళు తోడటం లో అమ్మకు సహాయం చేయరు.ఈ పనులను వారు చులకనగా చూస్తారు.పిల్లలలో చాలా మార్పు వచ్చింది.వాళ్ళు తల్లిదండ్రులకు విధేయం గా ఉండరు.రాస్కెల్స్ గా తయారవుతారు.వాళ్ళు బడికి వెళ్ళి మా పధ్ధతులను వదిలేసినందుకు ఈ విధంగా  జరుగుతుంది.ఇప్పుడు నా పిల్లవాడు టొక్ ప్లిస్ బడిలో ఉన్నాడు.తన ప్రాంతాన్ని వదిలిపెట్టలేదు.ఇప్పుడు బడిలోనూ మా జీవన విధానాన్ని,మా పధ్ధతులను నేర్చుకుంటున్నాడు.ఇప్పుడు టొక్ ప్లిస్లో ఏది కావాలి నా రాయగలడు.తను చూసేవి మాత్రమే కాదు.తను ఆలోచించేవి కూడా! తన ప్రాంతాన్ని గురించి రాస్తాడు.తోటకి వెళ్ళడం గురించి,వాళ్ళ అమ్మ కు నీళ్ళు తోడటం లో సహాయ పడటం గురించి ,గణుసు గడ్డలు తవ్వడం గురించి రాస్తాడు.వీటి గురించి రాసినప్పుడు ఇవి అతనికి ముఖ్యమైనవిగా తోస్తాయి.బయటి విషయాలను గురించి చదవడం ,రాయడం మాత్రమే కాకుండా చదవడం,రాయడం ద్వారా మా జీవన విధానాన్ని గురించి గర్వపడడం నేర్చుకుంటున్నాడు.అతను పెద్దయ్యాక మమ్మల్ని తిరస్కరించడు.మన పిల్లలకు చదవను,రాయను బోధించడం ముఖ్యమే,కాని మన గురించి,వాళ్ళ గురించి గర్వపడటాన్ని బోధించడం ఇంకా ముఖ్యం."
             పాఠశాలలో మాతృభాషా బోధన ఉన్నప్పుడే రెండవ భాషను తేలికగా నేర్చుకో గలుగుతారు.ఉన్నత చదువులు చదివి ఎంతో కొంత ఙానం కలిగిన పట్టణ ప్రజలకే సరైన అవగాహన లేనప్పుడు  ఇంక పల్లె ప్రజలు మోజు పడటం లో తప్పేమున్నది.మాతృ. భాషా మాధ్యమం ద్వారా బోధించ కుండా పిల్లల్లోని సృజనాత్మకతను,తెలివితేటల్ని వికసించ కుండా చేస్తున్నాము.మన సంస్కృతి, సంప్రదాయాలకు కూడా దూరమై పోతున్నారు.సంతోషం లోనైనా,విచారం లోనైనా మనం " అమ్మా"అనే అంటాము.మాతృ భాష బాగా వచ్చిన వాళ్ళకు ఇతర భాషలు సులువు గా వస్తాయని అధ్యయనాలే చెబుతున్నాయి.కాబట్టి మన భాషను,నేర్చుకొని  నేను "తెలుగు వాడినని" అని గర్వంగా చాటుదాం.
           

Saturday, July 4, 2015

సహకారం


            రామయ్య అనే రైతు మొక్కజొన్న పంట పండించే వాడు.ప్రతి సంవత్సరం వ్యవసాయ ప్రదర్శనలో పాల్గొంటూ ప్రశంసలను, అనేక బహుమతులు పొందేవాడు.అతనితో పాటు చుట్టు పక్కల రైతులు కూడా అలాంటి  మొక్కజొన్ననే ప్రదర్శనకు తీసుకు రావడం గమనించిన ఒక విలేఖరి రామయ్యను "మీ పొరుగులతో రైతులతో ఈ విత్తనాన్ని ఎల పంచుకో గలిగారు"అని అడిగాడు.
       "గాలి పుప్పొడిని  పక్వమౌతున్న మొక్కజొన్న నుండి గ్రహించి అన్ని పొలాల మీదా జల్లుతుంది.చుట్టు పక్కల నాసిరకం  మొక్కజొన్న నాటితే నా పంట కూడా నాసిరకంగా తయారు అవుతుంది.నా పంట నాణ్యతగా ఉండాలంటే పక్క వారి పంట కూడా మంచి గా ఉండాలి.అందుకే సహాయం చేస్తున్నా."అని చెప్పాడు.
        రామయ్య పంట ద్వారా అద్భుతమైన  మానవ సంబంధాలను ఆవిష్కరించాడు.ఇరుగుపొరుగు సహకారం గా ప్రశాంతం గా ఉంటేనే మనము ప్రశాంతం గా ఉండగలం.విజయం సాధించ డానికి పట్టుదల,కృషి వ్యక్తిగతమైనప్పటికి  ఇతరుల సహకారం లేనిదే పొందలేము.
        సేంద్రీయ ఆహార పదార్ధాలకు నేడు ఆదరణ పెరుగుతోంది.రసాయన ఎరువులు వాడిన భూములు సాధారణ స్థితికి రావాలంటే కనీసం మూడు సంవత్సరాలు పడుతుంది.మనము ఒక్కరమే వేస్తే ఫలితముండదు.చుట్టూ రసాయన ఎరువుల పంటలు ఉండటం వలన గాలి కి  ఆ రసాయనాలు మన పంటకూ అంటు కుంటాయి.పక్క పొలం నుంచి వచ్చే నీరు కూడా పంటను కలుషితం చేస్తుంది.కాబట్టి  అందరి సహకారం తోనే సేంద్రీయ పంటలు పండించడం సాధ్యమౌతుంది.పైన రామయ్య కధలో చెప్పింది కూడా అదే."కలసి ఉంటే కలదు సుఖం,""సర్వే జన సుఖినో భవంతు" అనే భావనలు మన నరనరాల్లో జీర్ణించుకు పోయాయి.

Sunday, June 28, 2015

జానపదజానపద గేయం

జానపద గేయం

     ఎంతో సౌఖ్యము గల ఈ రాజయోగము ఏమని వర్ణింతునే  రామయ్య
     పంతముతో గుణవంతుల విని యానంత సుఖం బైతినే        "
     కన్నూల లోపల ఘనమైన చిత్కాళ లున్న జాడ గంటినే  "
     వెన్నెల మీదట వేదళకంజము వెలుగు దీప్తిని గంటినే         "


     పారావారము లేక పరిపూర్ణమై వెలుగు బ్రహ్మానందంబైతినే  "
    ఆరీటి మీరి ఆరీటి మీదట ఆత్మ నేనై యుంటినే.                                      "

    అంగము మీదట గంగ యమునల సందు లింగ మర్మము గంటినే.    "
   సదమలమై వెలుగు సచ్చిదానందము సాజయోగంబైతినే.          "
 
   కరుణతో గురుడు  నా శిరమందు కరమిడి ఎరుక ఏర్పడ జేసెనే.    "
   వేదాంతార్ధములోనె బోధ తెలిపెడి దండి సాధు సంగతి గంటినే "

   హరెరామ నేను మీ స్మరణ జేసుట వలన పరమభక్తుడనైతినే. "
   వర వైరాగ్యము చాత స్థిరబుధ్ధి సాక్షినై పరమ ధన్యుడ నైతినే "

   దరిజేరితే నేను ధన్యుడనైతిని నిరతము నను గావుమీ.                                "
    ంఅదికి నూర్ధ్వంబైన మంథెన్న నిలయా మీ మహిమ లేమన నందునే.   "
              
          ఈఇ గేయం కరీమ్నగర్ జిల్లాలోని  తాళ పత్రాలలో లభ్య మైనట్లుగా శ్రీ బిరుదురాజు రామరాజు గారు తెలిపారు.
     


     
      
      

Saturday, June 27, 2015

కవిచౌడప్ప



                తెలుగు సాహిత్యం లో శతక వాఙ్మయానికి  ప్రత్యేక స్థానం ఉంది.వేమన,సుమతీ శతకాల సరసన చేర్చదగిన మరో శతకం'కవి చౌడప్ప శతకం".
              ఈ శతక కర్త కుందవరపు చౌడప్ప.ఇతడు రఘునాధ రాయల సమకాలికుడు."అన్నిట మంచి వారు,విమలాత్ములు,హాస్య కళా ధురంధరుల్........." అన్న చాటు పద్యాన్ని బట్టి మట్ల అనంత భూపాలుని  ఆస్థానములో ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది."హాస్య కవి జాణ",గాన విద్యా ప్రవీణుడు"అన్న బిరుదులను పొందాడు.తిట్టు కవి గా,బూతు కవిగా ప్రసిధ్ధి చెందాడు.కాని ఆనాటి  పరిస్థితుల పట్ల తన అసంతృప్తిని పరుష భాషలో నిర్భయంగా చెప్పిన ధీమంతుడు.కందం చెప్పడంలో తిక్కన అంతటి వాడనని చెప్పుకున్నాడు.
     "ముందుగ  చను దినములలో -కందమునకు సోమయాజి ఘనుడందురు నే
      డందరు నను ఘనుడందురు-కందమునకు కుందవరపు కవి చౌడప్పా!"
      వేమన వలెనే సంఘ దురాచారాలను తూర్పారబట్టాడు.ఏది చెప్పినా బలంగా,సూటిగా గుండెలకు తగిలేట్టు చెప్పగలడు.
   "తినజాలకయే ధర్మము-గనజాలక పరమలోభి కష్టుడు గూర్చెన్
    ధనమెల్ల నేలపాలని,గనుమప్పా కుందవరపు ......"
          మచ్చుకి ఇది ఒకటి.తిట్టు పద్యాలలో 'గాడిదాపద్యం ప్రసిధ్ధమైనది.
   "ఆడిన మాటలు తప్పిన-'గాడిద కొడూకంచు తిట్టగా విని ,మదిలో
    'వీడా నా కొడూకని ఏడ్చును-గాడిదయును కుందవరపు........"
 ఆధ్యాత్మక మైన పద్యాలు కూడా శతకం లో కనిపిస్తాయి.
   "అలసటవేసట నయినం...........గరుడధ్వజునిన్ దలచిన వారి చేరవు"
   "అతిధుల బంధు జనంబుల..........పూజించిన నరుడు సద్గతి నొదున్"
 ఇవి ఉదాహరణలుగా చెప్పవచ్చు.'పసాపద్యాల గురించి తెలుసుకోకపోతే ఇది అసమగ్రమే అవుతుంది.
   "పప్పే పస బాపలకును,-ఉప్పే పస రుచుల కెల్ల,ఉవిదల కెల్లన్
    కొప్పే పస ,దంతములకు-కప్పే పస..........."
   "మీసము పస్త మొగ మూతికి..........."
  కవి 'పసా అంతా ఈ పద్యాల వలన తెలుస్తుంది.అలాగే దేనికి ఏది పదిలమో చెప్పే చక్కటి  చాటువు ఒకటి
    "ఇంటికి పదిలము బీగము -వింటికి పదిలంబు నారి,వివరింపంగా
     చంటికి పదిలము రవికెయు -కంటికి పదిలంబు రెప్ప..........."
           భారవి,నాచన సోముడు,మాఘుడు,శ్రీ నాధుడు,పెధ్ధన,తిక్కన వంటి  పూర్వ కవుల పట్ల అభిమానాన్ని ప్రకటించుకున్నాడు.ఏవో కొన్ని పద్Yఆలు శృంగార పద్యాలు ఉన్నంత మాత్రాన బూతు కవి గా ప్రచారం చేయడం సమంజసమేనా? దేనిలోనైనా మంచిని తీసుకొని చెడుని వదిలేయడం వివేకవంతుల లక్షణం.

Friday, June 26, 2015

శునకోపాఖ్యానము


           రాత్రి పది అయ్యింది.టి.వి చూస్తూ కూర్చున్నాను.ఎదురింటివారి కుక్క గోలగోలగా అరుస్తోంది.రోడ్డుమీద ఎవరన్నా వెళుతున్నా అది అలాగే అరుస్తుంది.విశ్వాసం గల జంతువు కదా!
          రాము మా ఇంట్లో పనివాడు.'కుక్కలా విశ్వాసం గా'ఉంటాడు.అంతకు ముందు పనిచేసిన రాములమ్మకు ఎంతో ఆర్ధిక సహాయం చేసినా పని మానేసింది.ఒక ముద్ద అన్నం పెడితే మన చుట్టూ తిరుగుతుంది కుక్క.అందుకే 'కుక్కకు విశ్వాసం ఉంటుంది కాని మనిషికి ఉండదు.'పక్కింటి వారు వాచ్ మాన్ ను పెట్టుకున్నారు. వాడు 'కుక్కలా కాపలా కాస్తాడూ.
       మా ఆఫీసులో రామారావు వాళ్ళ అబ్బాయి కాలేజీ సీటుకి సహాయం చేయమని అడిగాడు.అంతకు ముందు నాకు చేయల్ లేదు 'కుక్క కాటుకి చెంప దెబ్బలా' నో అని చెప్పేశాను.సుమతీ శతక కారుడు కూడా 'కనకపు సిమ్హాసనమున శునకము కూర్చుండ బెట్టిన  వెనుకటి గుణం మారదాని చెప్పాడు.
        పక్కింటి పంకజం  గోడ మీదగా మా దొడ్లోని మందార పూలు  కోస్తూ కొమ్మలన్నీ విరిచేస్తోంది.తిరిగొచ్చి కోసుకోమని ఎన్నిసార్లు చెప్పిన 'కుక్క తోక వంకరాలా ఆమె గుణం మారదు.'కుక్క తోక పట్టుకొని గోదావరి ఈది నట్లు 'స్నేహితుడిని నమ్మి వ్యాపారం లో వాటా పెట్టినందుకు నట్టేట్లో ముంచేశాడు.
        మా బావమరిది కొడుకు ఉన్నత చదువులు చదివాడు కానీదాలి గుంట్లో కుక్క చందమునావివేకము శూన్యము.మా వీధిలో సుబ్బారావు ఎప్పుడూ ఎవరో ఒకరిని తిడుతూ ఇంటి చుట్టూ తిరుగుతూ ఉంటాడు.ఎవరన్నా గట్టిగా సమాధానం చెబితే 'మొరిగే కుక్క కరవదు, కరిచే కుక్క మొరగదాన్నట్లు ఇంట్లో కెళ్ళి బయటకు రాడు.రాజా రావు  రాజా(కుక్క)కు పుట్టినరోజు వేడుకలు ఘనం గా చేస్తున్నాడు.అది చూసి చద్ది అన్నం తప్ప ఎరుగని పనివాడు 'పేదవాడింట్లో పుట్టడం కన్నా ఉన్న వాడింట్లో కుక్కగా పుట్టాలానుకున్నాడు.
        దొంగ బీరువాలు వెతికినట్లు 'కుక్క ఇల్లు జొచ్చి కుండలూ వెతుకుతుంది.సుబ్బారావింట్లో రాము జామ కాయలు దొంగతనం చేసాడనీకుక్కను కొట్టినట్లు 'కొట్టాడు.అల్ప బుధ్ధి కలవారికి అధికారమిస్తే 'చెప్పు తినెడి కుక్కకు చెఱ్కు తీపి తెలియనట్లు ' విలువ తెలియదు కదా!అనసూయమ్మ ఎప్పుడూ తిరుగుతూనే ఉంటుందీకుక్క వంటి ఆశ 'కూర్చోనీయదు మరి.'కక్కిన కుక్క దగ్గరకు ,కన్న కుక్క దగ్గరకు పగవారిని కూడా పంప వద్దని నీతి.'కుక్క యేమెరుగు గురు లింగ జంగంబూ.అంటారు.
          నేరస్థులను పట్టుకోవడం లో పోలీసులకి మార్గదర్శి.మాయలఫకీరు బలా నాగమ్మ ను కుక్క గా మార్చే కిడ్నాప్ చేశాడు.దేవదాసుకి తోడు కూడా శునకమే!
          "గ్రామ సిమ్హం "గా ప్రసిధ్ధి చెందినా,కాలభైరవుడిగా పూజ లందుకున్నా శునకం మనుషుల కన్నా విశ్వాసము కలది.విదేశాలలో ఒకొక్కరూ 3,4 కుక్కల్ని కూడా పెంచుతుంది కుంటారు.తమ ఆస్తులు మొత్తం కుక్కలకు వ్రాసిన ఘనులు కూడా ఉన్నారు.కుక్క మన జీవితాలలో ఏదో ఒక సంధర్బం గా గుర్తు చేసు కుంటూనే ఉంటాము.
          "కుక్క  ఉన్నది  జాగ్రత్త!"
       *************్********్*********్**********్***********్********్************్********